ICTIOFAUNA DA ÁREA URBANA DE CACOAL - RONDÔNIA (BRASIL)*
 

Acadêmica da Facimed: Leane Perin

Profº Paulo Sérgio Bernarde (UFAC)

* Este trabalho corresponde ao tema da Monografia de Bacharelado defendida em 2005.

Neste trabalho foi realizado um levantamento das espécies de peixes que ocorrem nos riachos da área urbana de Cacoal, localizado na região amazônica, uma localidade relativamente pouco estudada. A América do sul, especialmente a Bacia amazônica, abriga a fauna de peixes mais rica do mundo. Foram amostrados seis pontos de coleta nos Rios Pirarara, Tamarupá, Salgado e afluente do Tamarupá, que deságuam no Rio Machado. Foram coletados duzentos e vinte e dois espécimes, distribuídos em quarenta e oito espécies, pertencentes a quatro ordens e doze famílias. A ordem mais representativa foi Characiformes com seis famílias, seguida de Siluriformes com três famílias. Para as coletas foram utilizados três métodos: vara de pescar e anzol, tarrafa e rede de espera. O método mais eficaz foi o de tarrafa. Em todas as coletas não se observou a presença de nenhuma espécie de peixe exótica, apesar da existência de pesques-e-pagues ao longo dos rios. A riqueza da ictiofauna de Cacoal deve estar associada a grande diversidade de peixes da região amazônica e provavelmente com novos estudos e diferentes métodos, esses números podem aumentar, sabendo-se junto a pescadores locais da ocorrência de algumas espécies (arraia e muçum), que não foram amostradas nessa pesquisa. Esses riachos se encontram destituídos de vegetação nativa nas margens e poluídos por fossas e materiais variados que são descartados junto aos leitos dos rios, que podem estar afetando a ictiofauna local.

 

 

Relação das ordens e famílias  das espécies de peixes do Município de Cacoal, RO.

 

 

Ordem Characiformes

   Familia Characidae

      Acestrorhynchus falcatus  (Bloch, 1794)                                                           (cachorra)

      Astyanax aff.  bimaculatus      (Linnaeus,1781)                                                  (lambari)

      Astyanax sp.                                                                                                         (lambari)

      Brachychalcinus retrospina      Boulenger, 1892                                  (lambari medalha)

      Brycon melanopterus       (Cope,1872)                                                              (matrinxã)

      Bryconops cf. caudimaculatus  (Günther, 1864)                                               (piabinha)

     Cyphocharax spiluropsis   ( Eigenmann & Eigenmann, 1889)                            (lambari)

     Cynopotamus cf. amazonus  ( Günther, 1868)                                                 (cachorra)

     Charax sp.                                                                                                 (peixe cachorro)

     Creagrutus anary      Fowler,1913                                                                        (lambari)

     Tetragonopterus argenteus  Cuvier, 1816                                                           (lambari )

     Serrasalmus humeralis  Valenciennes, 1850                                                        (piranha)

     Serrasalmus rhombeus    ( Linnaeus, 1766)                                                          (piranha)

  Familia Erythrinidae

     Hoplias malabaricus ( Bloch,1794)                                                                         (traira)

  Familia Anostomidae

     Leporinus friderici  ( Bloch, 1794)                                                           (piau tres pintas)

     Leporinus granti   Eigenmann, 1912                                                                          (piau)

     Leporinus sp.                                                                                                              (piau)

  Famliia Parondontidae

     Parodon sp                                                                                                 (perna de moça)

  Família Prochilodontidae

     Prochilodus nigricans  Spix & Agassis                                                ( curimba ou sairu)

  Família curimatidae

     Steindachnerina argêntea  ( Gill,1858)                                                                     (sairu)

     Steindachnerina fasciata  ( Vari & Geri, 1985)                                                        (sairu)

     Steindachnerina leucisca  ( Günther, 1868)                                            (piau ou curimba)

     Moenkhausia spiluropsis  ((Günther,1869)                                                          (lambari)

Ordem Gymnotiformes

  Familia Gymnotidae

      Gymnotus cf. carapo   Linnaeus, 1758                                                                  (sarapó)

Ordem Soluriformes

  Familia Loricariidae

     Ancistrus sp.1                                                                                             (cascudo roseta)

     Ancistrus sp.2                                                                                             (cascudo roseta)

     Ancistrus sp.3                                                                                           (cascudo ornado)

     Ancistrus sp.4                                                                                           (cascudo ornado)

     Hypostomus aff. cochliodon   Kner, 1854                                                            (cascudo)

     Hypostomus sp.1                                                                                                  (cascudo)

     Hypostomus sp.2                                                                                                  (cascudo)

     Hypostomus sp.3                                                                                                  (cascudo)

     Loricaria sp.                                                                                                (cascudo cipó)

     Rineloricaria sp.1                                                                                        (cascudo cipó)

     Rineloricaria sp.2                                                                                        (cascudo cipó)

     Sturisoma cf. nigrorostrum   Fowler, 1940                                      (cascudo cipó bicudo)

     Peckoltia aff. arenaria  (Eigenman & Allen, 1942)                                            (cascudo)

  Familia Callichtydae

     Megalechis personata  (Ranzani,1841)                                                               (cascudo)

  Familia Heptapteridae

     Pimelodella sp.1                                                                                          (mandi chorão)

     Pimelodella sp.2                                                                                                      (mandi)

     Pimelodella sp.3                                                                                                      (mandi)

  Familia Pimelodidae

     Pimelodus aff. albofasciatus   Mees, 1974                                                              (bagre)

     Pimelodus ornatus    Kner,1858                                                                              ( bagre)

     Rhamdia quelen    ( Quoy & Gaimard, 1824 )                                                         (bagre)

Ordem Perciformes

  Familia Ciclidae

     Cichlasoma boliviense    Kullander, 1983                                                (cará amazonas)

     Satanoperca cf. papaterra  (Heckel, 1840 )                                                              (cará)

    Crenicichla johana   Heckel,1840                                                               (boca de velha)

    Crenicichla sp                                                                                                      (joaninha)

 

 

FOTOGRAFIAS DE ALGUMAS ESPÉCIES


                              Leporinus friderici (piau-três-pintas). Foto por P. S. Bernarde.

 



Serrasalmus spilopleura (piranha). Foto por P. S. Bernarde.




Astyanax bimaculatus (lambari). Foto por P. S. Bernarde.

 


Acestrorhynchus sp.(peixe-cachorro). Foto por P. S. Bernarde.
 

Characidae sp. (pacuzinho). Foto por P. S. Bernarde.

 


Pimelodella sp.1 (mandi). Foto por P. S. Bernarde.
 


Pimelodus ornatus (bagre). Foto por P. S. Bernarde.
 

Pimelodus blochii (bagre). Foto por P. S. Bernarde.

 



Hoplosternum sp. (cascudo). Foto por P. S. Bernarde.

 


Ancistrus sp. (cascudo). Foto por P. S. Bernarde.

 

Ancistrus sp. (cascudo). Foto por P. S. Bernarde.

 


Hypostomus sp.1 (cascudo). Foto por P. S. Bernarde.

 


Rineloricaria sp. (cascudo-cipó). Foto por P. S. Bernarde.

 

Rineloricaria sp. (cascudo-cipó). Foto por P. S. Bernarde.